Afsluitbaar Open Rijnmond - een integrale verkenning

een interdisciplinair onderzoeksproject van de Technische Universiteit Delft, HKVLijn in Water en het RIVM, in opdracht van Rotterdam Climate Proof en Kennis voor Klimaat

Aanleiding

De TU Delft en HKV Lijn in Water waren in 2008 betrokken bij de totstandkoming van aanbeveling 10 van het advies van de Deltacommissie. Begin 2009 toonde Rotterdam Climate Proof, waarin klimaatonderzoek van het nationale programma Kennis voor Klimaat is ondergebracht, interesse in nader onderzoek. In de loop van 2009 werd het RIVM derde onderzoekspartner en boden de Provincie Zuid-Holland, de waterschappen uit de Rijnmond regio, het ministerie van VROM en het Delft Infrastructures Initiative aanvullende financiele ondersteuning.
Het onderzoek verkent verschillende varianten van een Afsluitbaar Open Rijnmond op kosten, effecten voor de scheepvaart en de ruimtelijke kwaliteit van de regio, bij verschillende klimaatscenario’s.


Resultaten

Inmiddels is in juli 2010 het onderzoek 'Afsluitbaar Open Rijnmond – een eerste integrale verkenning' afgerond, onder leiding van de Technische Universiteit Delft, in opdracht van Rotterdam Climate Proof en Kennis voor Klimaat.

Download hier de zes deelrapporten en het integratierapport.

Het multidisciplinaire onderzoek belicht de Rijn-Maasmond als ruimtelijk-hydraulisch systeem, aan de hand van een vijftal alternatieven, waaronder het concept op de tekening zoals die in het rapport van de Deltacommissie 2008 is verschenen. Dit concept blijkt de stijging van de maatgevende waterstanden (door de klimaatverandering en/of door strengere veiligheidsnormen) binnen de 'ring' van beweegbare hoogwaterkeringen weliswaar te kunnen verminderen, maar andere combinaties en lokaties van beweegbare keringen, dammen, dijkversterkingen, 'systeemuitbreidingen' en vormen van waterberging in de Zuidwestelijke Delta zullen effectiever zijn.

Binnen het palet aan mogelijke oplossingen verdienen 'regelwerken', zoals beweegbare hoogwaterkeringen, dammen met doorlaatmiddelen, of objecten die hiertussenin zitten, speciale aandacht. Enerzijds zijn sturingswerken onderhevig aan een faalkans en aan voorspellingsfouten. Anderzijds zijn hun sturingsregimes 'flexibel', en daarmee kunnen ze inspelen op de onzekerheden in de klimaatverandering en de gerelateerde belangenontwikkeling van de scheepvaart, het buitendijks gebied en de ecologische stromen.

Kennismiddag Deltabeslissing Rijn-Maasmonding

Voor welke opgaven staan we bij de ontwikkeling van een klimaatbestendige delta? Met welke zeespiegelstijging moeten we rekening houden? Hoe garanderen we de zoetwatervoorzieningen? Zijn dijkversterkingen nog mogelijk? Hoe betrouwbaar zijn afsluitbare openingen? Wat zijn de effecten van een permanente afsluiting voor de haven? Hoe kunnen we omgaan met de onzekerheden rond klimaatverandering, de complexiteit en integraliteit van de opgaven? Hoe is de samenhang met de ruimtelijke ontwikkeling van het gebied (economie, ecologie, wonen, recreatie en natuur) op lange termijn en op zeer lange termijn? En hoe geven we vorm aan het maatschappelijke proces rond de besluitvorming? 

Deze vragen zijn uitgangspunt geweest voor het debat wat op 20 januari heeft plaatsgevonden in Hotel New York te Rotterdam. De vraagstukken werden ingeleid door drie presentaties over:

 

 

 

De stellingen die aan het publiek werden voorgelegd ontlokten een levendige discussie en het boeiend debat.

 

Aanbeveling 10: Rijnmond

(...) De veiligheid tegen overstromen kan in dit gebied op termijn op verschillende manieren worden gewaarborgd. (...) De commissie ziet een derde mogelijkheid, die voordelen van de twee andere varianten combineert en de nadelen van die varianten beperkt. Deze variant houdt in dat het Rijnmondgebied ‘afsluitbaar open’ blijft. Bij extreem hoge waterstanden op zee wordt het gebied afgesloten met de Maeslant- en Hartelkering, de Haringvlietsluizen en, eventueel aanvullend, afsluitbare keringen in het Spui, de Oude Maas, Dordtse Kil en Merwede. Er zijn dan minder dijkversterkingen nodig, terwijl het geheel wel als een dijkring fungeert en er daardoor nieuwe perspectieven voor hoogwaardige gebiedsontwikkeling ontstaan.(...) Nagegaan moet worden hoe het water van de Lek kan worden afgeleid en in hoeverre de Rijnmond volledig afgesloten moet worden (of dat een gedeeltelijke afsluiting ook voldoende is). (…) Door deze variant ontstaat er in het Rijnmondgebied meer ruimte voor de natuurlijke dynamiek, terwijl er wel rekening mee wordt gehouden dat het hier een kwetsbaar gebied betreft dat niet ongecontroleerd aan stormvloeden vanuit zee en hoge rivierafvoeren kan worden blootgesteld. De keuze voor een ‘afsluitbaar open’ Rijnmond heeft veel voordelen en met de aanleg hoeft niet gewacht te worden tot 2050. Nader onderzoek dient op korte termijn gestart te worden om mogelijke plannen uit te werken en voor- en nadelen zorgvuldig gedocumenteerd in beeld te brengen.
 

Weblinks

 

Meer informatie

Mail Astrid Taal: a.n.taal@tudelft.nl 

 

 

© 2012 TU Delft

Metamenu